Những "ngôi sao" đưa kim ngạch xuất khẩu nông - lâm - thuỷ sản tiến đến mục tiêu 70 tỷ USD

Những điểm sáng trong sản xuất

Thông tin tại cuộc Họp báo thường kỳ sáng ngày 3/7/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, trong bối cảnh 6 tháng đầu năm 2025 diễn biến phức tạp, ngành nông lâm thủy sản Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, với sản xuất phát triển ổn định và xuất khẩu đạt mức tăng trưởng ấn tượng. Đây là kết quả của sự nỗ lực trong quản lý, ứng dụng công nghệ và thích ứng với biến động thị trường, góp phần quan trọng vào kinh tế quốc gia.

Sản xuất nông nghiệp trong 6 tháng năm 2025 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định. Trong lĩnh vực trồng trọt, diện tích gieo cấy lúa đạt khoảng 5,2 triệu hecta, tăng 0,03% so với cùng kỳ năm trước. Diện tích lúa đã thu hoạch ước đạt 3,33 triệu ha, tăng 0,5%, với sản lượng đạt trên 22,7 triệu tấn, tương đương 101,7% so với cùng kỳ 2024. Các cây ăn quả chủ lực như thanh long, xoài và cây công nghiệp lâu năm như cà phê, cao su cũng ghi nhận sự gia tăng cả về diện tích và sản lượng, phản ánh xu hướng đa dạng hóa sản xuất.

Ngành chăn nuôi phục hồi mạnh mẽ nhờ dịch bệnh được kiểm soát tốt. Đàn lợn tăng 3,8%, đạt khoảng 29,5 triệu con, trong khi đàn gia cầm tăng 4%, lên hơn 600 triệu con. Giá bán thịt gia súc, gia cầm duy trì ở mức cao, tạo điều kiện cho người chăn nuôi tái đầu tư, nâng cao chất lượng đàn. Ngược lại, tổng số trâu giảm 3,4% và đàn bò giảm 0,6%, cho thấy sự chuyển dịch sang các loại vật nuôi có giá trị kinh tế cao hơn.

Lâm nghiệp với nhiều bước tiến, theo đó diện tích rừng trồng mới tập trung đạt 153,5 nghìn ha, tăng 18,9% và số cây lâm nghiệp trồng phân tán ước đạt 48,6 triệu cây, tăng 2,6% so với cùng kỳ năm 2024. Sản lượng gỗ khai thác đạt 11,2 triệu m³, tăng 9%, hỗ trợ mạnh mẽ cho ngành công nghiệp chế biến.

Sản xuất thủy sản tiếp tục là điểm sáng với tổng sản lượng ước đạt 4.550,9 nghìn tấn, tăng 3,1% so với cùng kỳ. Trong đó, cá đạt 3.281,8 nghìn tấn (tăng 2,9%), tôm đạt 605,5 nghìn tấn (tăng 5,6%). Hoạt động nuôi trồng thủy sản mở rộng sang các loài có giá trị cao như tôm sú, cá tra và vẹm xanh, phản ánh chiến lược nâng cao chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Kim ngạch xuất khẩu tăng 15,5%

Kim ngạch xuất khẩu nông - lâm - thuỷ sản tháng 6/2025 ước đạt 5,93 tỷ USD, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm 2024, đưa tổng kim ngạch 6 tháng đầu năm đạt 33,84 tỷ USD, tăng 15,5%.

Các nhóm hàng chủ lực đều ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể: Nông sản đạt 18,46 tỷ USD (tăng 17,8%), thủy sản đạt 5,16 tỷ USD (tăng 16,9%), lâm sản đạt 8,82 tỷ USD (tăng 9,3%) và sản phẩm chăn nuôi đạt 264,4 triệu USD (tăng 10,1%). Đáng chú ý, giá trị xuất khẩu đầu vào sản xuất tăng 23,6% lên 1,13 tỷ USD, trong khi muối tăng mạnh gấp 2,4 lần, đạt 5,7 triệu USD.

Về thị trường, châu Á dẫn đầu với 42% thị phần, tiếp theo là châu Mỹ (23,5%) và châu Âu (15,6%). So với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu sang châu Âu tăng 46,3%, châu Phi tăng 99,5% và châu Mỹ tăng 18,7%. Trong đó, Hoa Kỳ (21,1% thị phần), Trung Quốc (17,6%) và Nhật Bản (7,2%) là 3 thị trường lớn nhất. Giá trị xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng 16%, Nhật Bản tăng 25,5%, trong khi Trung Quốc giảm nhẹ 0,7% do cạnh tranh gia tăng.

Sáu tháng đầu năm ngành hàng cà phê xuất khẩu đạt 953,9 nghìn tấn, giá trị 5,45 tỷ USD, tăng lần lượt 5,3% và 67,5%.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, cơ cấu thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đang có sự thay đổi rõ rệt cho thấy chuyển biến tích cực. Diễn biến này đòi hỏi điều chỉnh chiến lược xúc tiến và mở rộng thị trường phù hợp. Riêng với các mặt hàng như cà phê, lúa gạo, trái cây, cá tra và tôm, Bộ đang tích cực xúc tiến để mở rộng thị trường, gần nhất là thỏa thuận với Brazil về thịt bò và triển vọng xuất khẩu cá tra, cà phê, lúa sang thị trường tiềm năng này.

Nổi bật với nhiều "ngôi sao sáng" của các ngành hàng như cà phê, khối lượng xuất khẩu 6 tháng đạt 953,9 nghìn tấn, giá trị 5,45 tỷ USD, tăng lần lượt 5,3% và 67,5%. Giá bình quân đạt 5.708,3 USD/tấn, tăng 59,1%, nhờ nhu cầu cao từ Đức (tăng 2,2 lần), Italia (tăng 45,1%) và Tây Ban Nha (tăng 55,8%).

Giá trị xuất khẩu hàng rau quả tháng 6 năm 2025 ước đạt 750 triệu USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu hàng rau quả 6 tháng đầu năm 2025 đạt 3,05 tỷ USD, giảm 8,4% so với cùng kỳ năm 2024. Mặt hàng rau quả của Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc với tỷ trọng giá trị xuất khẩu chiếm 48,2%. Hai thị trường xuất khẩu rau quả lớn tiếp theo là Hoa Kỳ và Hàn Quốc với tỷ trọng giá trị xuất khẩu lần lượt là 9% và 5,7%.

Sáu tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu được 5.217 lô sầu riêng tươi với sản lượng gần 130.000 tấn.

Riêng đối với "vua" trái cây sầu riêng, ông Đỗ Hồng Khanh, Chánh văn phòng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết 6 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu được 5.217 lô sầu riêng tươi với sản lượng gần 130.000 tấn. Đối với sầu riêng đông lạnh, Việt Nam đã xuất khẩu được 388 lô với sản lượng 14.282 tấn, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm 2024.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, xuất khẩu sầu riêng đông lạnh tăng mạnh một phần cũng là do nhờ chính sách mở cửa thị trường (Nghị định thư xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang Trung Quốc vào tháng 8/2024).
Đồng thời, dưới sự chỉ đạo, định hướng kịp thời của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các địa phương, việc chế biến sâu, mở rộng thị trường đã phản ánh nỗ lực đa dạng hóa sản phẩm, giảm phụ thuộc vào thị trường sầu riêng tươi và giúp các doanh nghiệp tận dụng cơ hội tốt để xuất khẩu sầu riêng đông lạnh.

Ông Đỗ Hồng Khanh cũng chia sẻ việc Trung Quốc vừa phê duyệt thêm gần 1.000 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, cùng những tín hiệu tốt từ một số thị trường nhập khẩu, song song với việc triển khai đồng bộ, chặt chẽ các giải pháp kỹ thuật, dự báo xuất khẩu sầu riêng tươi có khả năng phục hồi từ quý 3 năm 2025, đặc biệt là vào mùa vụ chính từ tháng 8 đến tháng 10.

Ngoài ra, tiềm năng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sẽ tiếp tục là điểm sáng nhờ tính ổn định, khả năng bảo quản lâu. Hiện nay, cũng đã có nhiều doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư dây chuyền chế biến và kho lạnh hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn của Trung Quốc và các thị trường tiềm năng như Hàn Quốc, Nhật Bản, EU...

Giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tháng 6 năm 2025 ước đạt 1,4 tỷ USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ 6 tháng đầu năm 2025 đạt 8,21 tỷ USD, tăng 8,9% so với cùng kỳ năm 2024. Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ gỗ và sản phẩm gỗ lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần 55,6%. Nhật Bản và Trung Quốc là hai thị trường lớn tiếp theo với thị phần tương ứng là 12,6% và 10,4%.

Giá trị xuất khẩu hàng thủy sản tháng 6 năm 2025 ước đạt 950 triệu USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu hàng thủy sản 6 tháng đầu năm 2025 đạt 5,16 tỷ USD, tăng 16,9% so với cùng kỳ năm 2024. Trung Quốc, Hoa Kỳ và Nhật Bản là 3 thị trường tiêu thụ hàng thủy sản lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt là 19,6%, 18,2% và 15%.

Khối lượng gạo xuất khẩu tăng 7,6% lên 4,9 triệu tấn, nhưng giá trị giảm 12,2% xuống 2,54 tỷ USD, với giá bình quân 517,5 USD/tấn (giảm 18,4%). Philippin chiếm 43,4%, nhưng giá trị giảm 17,4%, trong khi Bờ Biển Ngà tăng 88,6%.

Sự tăng trưởng ấn tượng trong xuất khẩu, đặc biệt sang châu Âu và châu Phi, cho thấy tiềm năng mở rộng thị trường. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào Trung Quốc và giảm giá trị ở một số mặt hàng như rau quả, chè đòi hỏi chiến lược đa dạng hóa. Việc kiểm soát dịch bệnh, nâng cao chất lượng sản phẩm và đầu tư vào công nghệ sẽ là “chìa khóa” để duy trì đà phát triển trong nửa cuối năm 2025.

Giải pháp then chốt thúc đẩy xuất khẩu tiến đến cột mốc 70 tỷ USD

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, trước bối cảnh tình hình kinh tế, chính trị trên thế giới và trong nước năm 2025, cùng với dự báo những thách thức và cơ hội đan xen trong giai đoạn tới, chủ trương “Phát triển ngành nông nghiệp theo chuỗi giá trị kinh tế nông nghiệp từ khâu sản xuất đến công đoạn chế biến tạo giá trị gia tăng, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm và phát triển thị trường, giải quyết đầu ra cho sản phẩm nông lâm thủy sản tại thị trường trong nước và xuất khẩu” tiếp tục là định hướng xuyên suốt trong việc triển khai thực hiện Chiến lược phát triển ngành nông nghiệp Việt Nam giai đoạn mới. Để tiếp tục thúc đẩy gia tăng giá trị, chất lượng và thị phần xuất khẩu các sản phẩm nông lâm thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung triển khai thực hiện các giải pháp then chốt.

Theo đó, toàn ngành cần tập trung hoàn thiện và cụ thể hóa các thể chế mang tính định hướng phát triển thị trường nông sản và hội nhập phù hợp với các Luật chuyên ngành được sửa đổi, ban hành; tập trung triển khai các cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và xây dựng các chuỗi cung ứng nông sản bền vững, nâng cao chất lượng, giá trị, sức cạnh tranh và uy tín của nông sản Việt Nam tại thị trường trong nước và quốc tế.

Tiếp tục triển khai thực hiện các Chiến lược phát triển từng ngành hàng trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp nhằm duy trì sản xuất, đảm bảo nguồn cung phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu; chủ động xây dựng, triển khai, điều chỉnh kế hoạch sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng phó phù hợp, kịp thời với diễn biến thị trường nhằm hạn chế mất cân đối cung cầu và biến động giá cả.

Dây chuyền chế biến sản phẩm từ xoài tại nhà máy Doveco Sơn La. (Ảnh: Thanh Tâm)

Quản lý chặt chẽ chất lượng trong sản xuất, chế biến và chứng nhận sản phẩm đảm bảo các tiêu chuẩn, quy định của thị trường, truy xuất được nguồn gốc sản phẩm, làm cơ sở để phát triển thương hiệu nông sản Việt Nam.

Thúc đẩy tiêu thụ nông sản tại thị trường trong nước và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nông lâm thủy sản, đóng góp vào sự phát triển của ngành và đất nước trong giai đoạn mới; nghiên cứu triển khai các nhiệm vụ nhằm khai thác tốt hơn thị trường Trung Quốc, bảo đảm ổn định đầu ra cho nông sản; tăng cường các hoạt động phát triển thị trường, kết nối, quảng bá nông sản tại các thị trường lớn nhưng thị phần còn chưa tương xứng như EU, Nhật Bản; tiếp tục đàm phán mở cửa thị trường xuất khẩu các nhóm sản phẩm chủ lực như trái cây và nhóm sản phẩm tiềm năng còn nhiều dư địa gia tăng xuất khẩu như sản phẩm chăn nuôi.

Ngành Nông nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm 2025 đạt 4% với kim ngạch xuất khẩu từ 64 - 65 tỷ USD. Riêng 6 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu toàn ngành đạt 33,84 tỷ USD, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, thặng dư thương mại đạt 9,83 tỷ USD, tăng 16,5% cho thấy sức cạnh tranh ngày càng tăng của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Theo đó, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhận định, nếu duy trì tốc độ này, mục tiêu xuất khẩu 70 tỷ USD như chỉ đạo của Chính phủ là hoàn toàn khả thi./.