Trồng rau hữu cơ “5 không” trong nhà kính

Chị hiện là Giám đốc HTX Sản xuất và tiêu thụ rau hữu cơ ứng dụng công nghệ cao Cuối Quý (xã Liên Minh, Hà Nội).

Trồng rau “5 không”

Chị Cuối sinh năm 1971, trước kia làm nông nghiệp truyền thống với cây lúa đóng vai trò chủ đạo, cùng một số cây hoa màu khác như ngô, khoai, rau màu... Năng suất cây trồng thấp nên đời sống của gia đình chị gặp rất nhiều khó khăn. Năm 2001, chị  quyết định đi xuất khẩu lao động. Danh nghĩa đi xuất khẩu lao động nhưng thực chất là đi làm thuê cho trang trại nông nghiệp tại Đài Loan (Trung Quốc), chỉ khác là tại đây họ trồng rau ứng dụng công nghệ cao theo một chu trình khép kín từ sản xuất đến siêu thị và bếp ăn.

Chị Cuối bên ruộng rau hữu cơ.

“Tôi cảm thấy choáng ngợp và bất ngờ với sản lượng nông nghiệp khủng của các nước tiến tiên, mà làm rất đơn giản, tiện lợi lại đảm bảo chất lượng. Hai vợ chồng ở bên đó hàng ngày xem Thời sự trong nước, nghe Thủ tướng phát động phong trào dồn điền đổi thửa, đẩy mạnh các mô hình nông nghiệp công nghệ cao của các vùng quê. Thế nên, tôi cố gắng học hỏi về quê trồng một vườn rau ở trang trại của mình, thiếu vốn thì đi vay, cố gắng sản xuất ra thực phẩm sạch để gửi đến bà con. Tất cả các loại rau ăn lá, ăn củ, ăn quả đều có. Sau đó tôi mở rộng diện tích trồng nho mẫu đơn và nho hạ đen, cũng rất năng suất và chất lượng”, chị Cuối chia sẻ.

Rau của gia đình chị được trồng theo phương pháp “5 không”: không sử dụng thuốc diệt cỏ, không phân bón hoá học, không thuốc bảo vệ thực vật hoá học, không thuốc kích thích tăng trưởng, không giống biến đổi gen và bảo vệ thiên địch. Tuy không mới nhưng thực hiện được là cả một sự nỗ lực không ngừng nghỉ của chị Cuối và xã viên HTX Sản xuất và tiêu thụ rau hữu cơ ứng dụng công nghệ cao Cuối Quý.

Chị Cuối (phải) sẵn sàng chia sẻ lại về kiến thức trồng rau sạch đến với những người có mong muốn sản xuất theo hướng nông nghiệp hữu cơ.

Khởi nghiệp từ 3 sào (1 sào Bắc Bộ = 360m²) đất, đến nay, trang trại hữu cơ của vợ chồng chị có tổng diện tích hơn 5,4ha, gồm 80 nhà màng, mùa nào thức ấy. Nhờ vào chất lượng và thương hiệu, trung bình mỗi ngày HTX thu hoạch 2 - 4 tấn rau xanh, với giá bán 20.000-30.000 đồng/kg, doanh thu ước đạt  6,6 tỷ đồng/ha/năm.

Trồng rau hữu cơ phải tuân theo quy trình chặt chẽ, khi thu hoạch xong rau phải dọn tất cả phụ phẩm hết ra ngoài, sau đó “đốt” đất. Đốt vào buổi tối để tiêu diệt bọ nhảy, bọ cánh cùng với đó là khử trùng để diệt nấm. Sau đó mới rải phân hữu cơ (phân gà, phân bò ủ) đã được xử lý, đánh đất lên, gieo hạt xuống, xong đóng cửa lại, bao giờ được thu mới mở. Trong suốt quá trình canh tác, không cần phải chăm sóc gì. Không phải phun thuốc cũng không phải bỏ đạm, bỏ phân.

Về nguồn nước thì vợ chồng chị mua 3 quả lọc công nghiệp, mỗi ngày  lọc được khoảng 50-60 khối nước để dùng trong sinh hoạt và tưới rau. Cũng không bao giờ pha trộn thêm chất gì để phun tưới cho rau. Nước thì cứ 6 tháng chị mang đi xét nghiệm một lần.

Hiện, HTX Sản xuất và tiêu thụ rau hữu cơ ứng dụng công nghệ cao Cuối Quý cung cấp rau cho 16 trường mẫu giáo của huyện Đan Phượng (cũ) và là nguồn cung cho nhiều doanh trại quân đội, chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch, siêu thị lớn trên địa bàn Hà Nội… Trang trại của chị Cuối có 17 sản phẩm rau được TP. Hà Nội công nhận sản phẩm OCOP 3 sao.

Đẩy mạnh liên kết, chuyển giao công nghệ

Muốn sản xuất của rau hữu cơ thành công, doanh nghiệp, HTX, nhà nông cần phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, tuyệt đối không pha trộn với cách làm cũ. Muốn làm nông nghiệp hữu cơ công nghệ cao, cần phải có nguồn nhân lực chất lượng cao, nghĩa là không có kiến thức thì không thể trồng được rau hữu cơ. Điều này đòi hỏi nông dân phải thay đổi tư duy và thoát ly hẳn với cách làm truyền thống, mạnh dạn đầu tư tiến tới liên kết chuỗi để đáp ứng xu thế và nhu cầu của thị trường.

Rau hữu cơ của HTX Sản xuất và tiêu thụ rau hữu cơ ứng dụng công nghệ cao Cuối Quý.

Do đó, nhiều năm qua, chị Cuối cùng chồng là anh Nguyễn Đăng Quý đẩy mạnh đầu tư sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao. HTX Sản xuất và tiêu thụ rau hữu cơ ứng dụng công nghệ cao Cuối Quý ngoài việc chuyển giao công nghệ cho nông dân ở nhiều địa phương, còn phối hợp với các trường đại học, cao đẳng, để hàng năm giúp sinh viên đến thực tập và tham quan, học hỏi kinh nghiệm, sản xuất rau công nghệ cao, ngay trên địa bàn Thủ đô.

Đến nay, chị Cuối đã tiến hành chuyển giao công nghệ cho 32 mô hình tại miền Bắc, 6 mô hình tại miền Nam. Các mô hình sau khi áp dụng đều đạt kết quả tốt, góp phần nhân rộng phương pháp trồng rau hữu cơ một cách hiệu quả. Không chỉ thành công chuyển giao trong nước, tháng 7/2023, chị Cuối còn tự hào đem mô hình của mình “xuất” sang nước bạn Lào theo lời mời của Chủ tịch nước Lào với số vốn đầu tư lên tới 40 tỷ đồng.

Đại diện xã Liên Minh cho biết, không chỉ làm giàu cho gia đình, bà Cuối còn chuyển giao kỹ thuật, truyền đạt kinh nghiệm trồng rau sạch cho nhiều hộ nông dân trên địa bàn. Hy vọng, thời gian tới, trên địa bàn sẽ xuất hiện nhiều mô hình trồng rau sạch tương tự, tạo thêm nguồn nông sản an toàn cho người tiêu dùng…

Đánh giá về HTX Rau hữu cơ công nghệ cao Cuối Quý, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Xuân Đại nhận xét: Tại các hội chợ do Sở tổ chức, gian hàng giới thiệu sản phẩm của HTX Rau hữu cơ công nghệ cao Cuối Quý là một trong những gian hàng tiêu biểu, được khách hàng nhiệt tình đón nhận. Những loại rau như: Su hào hoa, súp lơ hoa, mướp tròn… không chỉ lạ mắt, mà còn có giá trị cao. Đây là mô hình mới để các hộ dân có nhu cầu trồng rau sạch trên địa bàn Hà Nội tham quan, học hỏi kinh nghiệm và triển khai.