Sản xuất rau an toàn gắn với du lịch

70% lượng rau được doanh nghiệp thu mua

TS Nguyễn Thị Miền, Trưởng Bộ môn Cây thực phẩm và Nông nghiệp công nghệ cao - Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm (Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam) cho biết, thực hiện dự án "Xây dựng mô hình sản xuất rau an toàn gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm và phát triển khuyến nông đô thị", các nhà khoa học của Viện cùng nông dân và các đơn vị liên quan đã xây dựng được 4 mô hình sản xuất trên 100ha rau tại tỉnh Bắc Ninh và thành phố Hà Nội gồm: Mô hình trồng 12ha rau cải xanh ăn lá tại các xã Phật Tích, Đại Lai (Bắc Ninh), Bát Tràng, Thuận An (Hà Nộị); mô hình trồng 6ha cà chua tại xã Phù Nam và xã Bát Tràng (Hà Nội); mô hình trồng 40ha cà rốt ở các xã Trung Kênh và Cao Đức (Bắc Ninh); mô hình sản xuất 42ha rau cải bắp ở Bát Tràng và Thuận An (Hà Nội).

Mô hình sản xuất cà rốt gắn với du lịch trải nghiệm tại xã Cao Đức, tỉnh Bắc Nình. Ảnh: Hải Tiến.

Trong năm 2024 và 2025, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn như mưa bão lớn và kéo dài bất thường làm gián đoạn chuỗi giá trị rau; các cơ quan, đơn vị đều có sự thay đổi cơ cấu tổ chức do thực hiện sáp nhập bộ, ngành và địa phương trong phạm vi cả nước nhưng dự án vẫn sản xuất, cung ứng ra thị trường gần 4.400 tấn rau an toàn các loại, đạt chứng nhận VietGAP.

Trong đó có trên 2054 tấn cà rốt, hơn 1770 tấn rau cải bắp, trên 310 tấn cải xanh ăn lá và gần 262 tấn cà chua. Khoảng 70% lượng rau này được các doanh nghiệp ký hợp đồng thu mua với giá cao hơn đối chứng (rau cùng loại sản xuất ngoài mô hình) từ 1.000 - 5.000 đồng/kg. Hiệu quả sản xuất của các mô hình cao hơn đối chứng từ 30 - 67%. Điển hình như mô hình sản xuất cải xanh ăn lá cho hiệu quả sản xuất cao hơn đối chứng 35 - 67%, tương ứng với lãi thuần tăng thêm từ 38 - 116 triệu đồng/ha/vụ.

Cùng với đó, dự án còn tạo việc làm và thu nhập cho hàng nghìn lao động trực tiếp và gián tiếp. Đồng thời đón nhận hơn 10 lượt đoàn khách trong và ngoài khu vực đến tham quan, học hỏi cách làm và trải nghiệm gieo trồng, thu hoạch các loại rau, kết hợp du lịch sinh thái.

Lãnh đạo Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm kiểm tra mô hình trồng cải bắp tại xã Thuận An (Hà Nội). Ảnh: Hải Tiến.

"4 nhà" cùng vào cuộc

Để triển khai dự án đạt hiệu quả cao, Viện cây lương thực và cây thực phẩm đã xây dựng được mối liên kết "4 nhà" (nhà nước, nhà nông, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học) trong chuỗi giá trị rau. Trong đó nhà khoa học (Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm) đóng vai trò trung tâm điều phối hoạt động sản xuất, kết nối doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm và trực tiếp hướng dẫn nhà nông thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP).   

Ông Nguyễn Văn San ở xã Đại Lai (Bắc Ninh) cho rằng, khó nhất trong thực hành nông nghiệp tốt là khâu tiêu thụ sản phẩm vì rau VietGAP bón ít đạm hơn, ít phun thuốc bảo vệ thực vật hoá học, không dùng chế phẩm kích thích sinh trưởng nên mẫu mã không bắt mắt, đưa ra chợ không bán được giá cao hơn rau canh tác theo phương pháp truyền thống. Theo đó, ông San rất mong các đơn vị liên quan giữ vững mối liên kết "4 nhà".

"Vụ này tôi gieo 1ha cải xanh trong mô hình, được công nhận VietGAP và được Công ty cổ phần Nông nghiệp Hữu cơ HD – Green bao tiêu toàn bộ sản lượng rau (hơn 25 tấn), lợi nhuận thu về cao hơn đối chứng gần 2 triệu đồng/sào (360m2). Gia đình tôi còn không phải bỏ công mang rau ra chợ bán lẻ", ông San phấn khởi.

Doanh nghiệp thu mua rau trong mô hình sản xuất cải xanh ăn lá ở xã Đại Lai (Bắc Ninh). Ảnh: Hải Tiến.

Ông Nguyễn Đức Đoàn, đại diện Công ty cổ phần Chế biến Nông sản Thực phẩm Tân Hương (Hải Dương) cho biết, Công ty muốn gắn kết lâu dài với nông dân trong vùng dự án để có nguồn rau an toàn, chủ động cho công tác thu mua vì chất lượng rau quyết định thành bại trong kinh doanh ngành hàng này. Mặt khác, sự có mặt của Công ty trong chuỗi giá trị rau cũng giúp nhà nông ổn định sản xuất, tăng thu nhập, bảo vệ sức khoẻ người tiêu dùng.

Các công ty trên cho biết sẽ thu mua hết sản lượng cà rốt (hơn 2.050 tấn) trong mô hình của dự án với giá cao hơn bên ngoài từ 1.500 - 2.000 đồng/kg. Được biết năm 2024, Công ty Tân Hương cũng bao tiêu hơn 500 tấn cà rốt cho xã Cao Đức (tỉnh Bắc Ninh).  

TS Đoàn Xuân Cảnh, Phó Viện trưởng Viện Cây lương thực và Cây Thực phẩm đánh giá, dự án đã hoàn thành tốt yêu cầu, kế hoạch đặt ra, xây dựng được nhiều mô hình sản xuất rau an toàn gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm và phát triển khuyến nông đô thị. Tạo ra được sản lượng lớn rau an toàn cung ứng cho thị trường trong nước.

Các mô hình của dự án còn tạo được ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng, thu hút nhiều đoàn học sinh, sinh viên, hợp tác xã và nông dân đến thăm quan, góp phần quảng bá sản phẩm và nét đẹp làng quê, văn hoá đặc trưng của địa phương vùng dự án. Bên cạnh đó còn góp phần cùng các cấp, ngành chuyên môn đào tạo nâng cao tay nghề cho nông dân.